FreeDOS bilgisayara Linux Mint kurulumu: USB hazırlama, deneme ve kurulum adımları
Hangi işletim sistemi? yazısında Linux Mint'i seçtiyseniz bu yazı sizin için. Linux Mint ücretsizdir; lisans ya da ürün anahtarı gerekmez. Adımlar Linux Mint'in kendi resmi kurulum rehberine dayanır.
1. ISO dosyasını indirin
- https://www.linuxmint.com/download.php adresine gidin.
- Bir sürüm seçin. Emin değilseniz Cinnamon (Linux Mint'in önerisi); eski ya da zayıf bir bilgisayarda Xfce ya da MATE.
- ISO dosyasını indirin. İndirme sayfası, dosyayı doğrulamak için de yol gösterir.
2. USB belleği hazırlayın
En az 8 GB bir USB bellek kullanın; içindeki her şey silinir.
- Linux Mint'in önerdiği araç: Etcher. Etcher'ı resmi kaynağından indirin, çalıştırın: Select image ile ISO'yu, Select drive ile USB belleği seçin, Flash! ile yazın.
- Rufus da olur: Ubuntu'nun rehberi Windows'ta Rufus'u öneriyor; adımlar kurulum USB'si rehberimizde. Rufus "ISOHybrid" uyarısı verirse önerilen ISO Yansısı modunda yazdır ile devam edin.
3. USB'den başlatın ve kurmadan deneyin
- USB'yi takıp bilgisayarı açın, boot menüsü tuşuyla USB'yi seçin (markanıza göre tuş).
- Açılan menüde Enter'a basın. Linux Mint kurulmadan, doğrudan USB'den açılır (canlı oturum).
- Bu oturumda Wi-Fi, ses, ekran, dokunmatik yüzey ve klavyenin çalıştığını deneyin. Bir şey çalışmıyorsa bunu kurmadan önce öğrenmiş olursunuz.
4. Kurun
Masaüstündeki Install Linux Mint simgesine çift tıklayın. Kurulum adımları (Türkçe seçtikten sonra ekran adları Türkçe görünür; parantez içinde Linux Mint rehberindeki İngilizce adları var):
- Dil: Türkçe'yi seçin.
- Klavye düzeni: Türkçe Q ya da Türkçe F; klavyenizdeki düzeni seçin.
- İnternet: Bağlanın. Bağlıysanız çoklu ortam kodeklerini kurma kutusunu işaretleyin (video ve müzik dosyaları için).
- Kurulum türü: FreeDOS'lu bilgisayarda diskte silinecek bir şey yoktur; Diski sil ve Linux Mint'i kur (Erase disk and install Linux Mint) seçeneğini seçin.
- Saat dilimi: İstanbul.
- Kullanıcı: Adınızı, kullanıcı adınızı ve güçlü bir parola girin. Linux Mint'in rehberine göre kullanıcı adında küçük harf kullanın; noktalama işareti ve Türkçe karakter (ç, ş, ı...) kullanmayın.
- Kurulum bitince Şimdi Yeniden Başlat (Restart Now) düğmesine basın, istendiğinde USB'yi çıkarın.
Disk şifreleme hakkında: Kurulum, diskin tamamını şifreleme seçeneği sunar. Linux Mint'in rehberi bu adımda klavyenin İngilizce (ABD) düzeninde olduğunu, bazı NVIDIA sürücüleriyle sorun çıkabildiğini belirtir ve yeni başlayanlara bunun yerine ev klasörünü şifrelemeyi önerir. Şifre koyacaksanız bunu aklınızda tutun: parolayı İngilizce klavye düzeniyle yazmanız gerekecek.
5. Sürücüler ve güncellemeler
- Menü > Yönetim > Sürücü Yöneticisi'ni (Menu > Administration > Driver Manager) açın; önerilen sürücüleri işaretleyip uygulayın ve yeniden başlatın. İnternet yoksa Linux Mint USB'nizi takın; Sürücü Yöneticisi gerekli paketleri oradan alabilir.
- Güncelleme Yöneticisi (Update Manager) ile güncellemeleri kurun.
Sorun çıkarsa
- Kurulum diski görmüyor ya da Intel RST uyarısı veriyor: Ubuntu'nun belgesine göre bazı bilgisayarlarda kullanılan Intel RST desteklenmez ve kapatılmadan kuruluma devam edilemez (Linux Mint de Ubuntu tabanlıdır). FreeDOS'lu bilgisayarda diskte işletim sistemi olmadığı için BIOS'ta depolama modunu AHCI yapmak (ya da VMD'yi kapatmak) güvenlidir; ayarın adı ve yeri modele göre değişir, üreticinin kılavuzuna bakın.
- USB açılmıyor: Kurulum sorunları ve Fn tuşu ve Fn kilidi.
Program kurma
Linux Mint'te programlar Yazılım Yöneticisi'nden kurulur. Sitemizdeki programların Linux sürümleri genellikle Flathub'dan gelir; Linux için olmazsa olmaz programlar sayfasında hepsini tek komutla kuran komut da var.
